ثبت شرکت در عمان در سالهای اخیر به یکی از گزینههای جذاب برای سرمایهگذاران خارجی و کارآفرینان منطقهای تبدیل شده است. موقعیت جغرافیایی استراتژیک عمان، ثبات اقتصادی و سیاسی، قوانین مدرن و تسهیلشده برای سرمایهگذاری خارجی، و همچنین دسترسی به بازارهای بینالمللی، این کشور را به یک مقصد مطمئن و سودآور برای تأسیس کسبوکار تبدیل کرده است.
عمان نهتنها از نظر اقتصادی در حال رشد است، بلکه با سیاستهای حمایتی دولت برای جذب سرمایهگذار خارجی، بستر مناسبی برای توسعه تجارت بینالمللی فراهم کرده است. بر خلاف برخی از کشورهای منطقه که محدودیتهایی برای مالکیت خارجی دارند، عمان در بسیاری از موارد اجازه مالکیت کامل را به سرمایهگذاران خارجی میدهد. همین موضوع باعث شده است تا ثبت شرکت در این کشور بیش از پیش مورد توجه فعالان اقتصادی قرار گیرد.
در ادامه با ما همراه باشید تا با تمام جزئیات لازم برای ورود حرفهای و قانونی به بازار عمان آشنا شوید.
انواع ساختارهای حقوقی شرکت در عمان
یکی از اولین و مهمترین تصمیمهایی که سرمایهگذاران و کارآفرینان برای ورود به بازار عمان باید اتخاذ کنند، انتخاب ساختار حقوقی مناسب برای شرکت است. دولت عمان برای تسهیل فعالیتهای تجاری داخلی و جذب سرمایهگذاران خارجی، ساختارهای متنوعی از شرکتها را تعریف کرده است که هرکدام شرایط، مزایا و الزامات خاص خود را دارند. در این بخش، مهمترین انواع ساختارهای حقوقی شرکت در عمان را معرفی و بررسی میکنیم.:
شرکت با مسئولیت محدود (LLC)-2
رایجترین شکل ثبت شرکت برای سرمایهگذاران خارجی در عمان، شرکت با مسئولیت محدود. این نوع شرکت، معمولاً توسط دو تا پنجاه شریک تأسیس میشود و هر شریک تنها به اندازه سرمایه خود مسئول تعهدات شرکت است.
ویژگیها:
حداقل دو شریک نیاز است.
پیش از سال ۲۰۲۰، داشتن یک شریک عمانی با ۳۰٪ سهم الزامی بود، اما با اصلاحات جدید، در برخی حوزهها امکان مالکیت ۱۰۰٪ برای خارجیها وجود دارد.
سرمایه اولیه پیشنهادی معمولاً ۲۰٬۰۰۰ ریال عمانی (حدود ۵۰٬۰۰۰ دلار) است، هرچند بسته به نوع فعالیت ممکن است کمتر یا بیشتر باشد.
میتواند در اکثر زمینههای تجاری فعالیت کند.
مزایا:
- ساختار ساده و متداول برای کسبوکارهای کوچک تا متوسط
- امکان جذب سرمایهگذار خارجی
- معافیتهای مالیاتی در برخی حوزهها
شرکت سهامی خاص و عام (SAOC / SAOG)-2
شرکتهای سهامی برای پروژههای بزرگ و سرمایهگذاریهای کلان طراحی شدهاند
- SAOC (شرکت سهامی خاص): سهام شرکت در بورس عرضه نمیشود و فقط بین تعداد محدودی از سرمایهگذاران تقسیم میشود
- SAOG (شرکت سهامی عام): میتواند سهام خود را در بورس مسقط عرضه کند
ویژگیها
- حداقل سرمایه اولیه برای SAOG حدود ۵۰۰٬۰۰۰ ریال عمانی است
- نیاز به گزارشهای مالی منظم و حسابرسی دارد
مناسب برای: شرکتهای بزرگ، پروژههای صنعتی، بانکها، شرکتهای بیمه و مؤسسات مالی.
3. شعبه یا دفتر نمایندگی شرکت خارجی
شرکتهای خارجی میتوانند بدون تشکیل شخصیت حقوقی مستقل در عمان فعالیت کنند. این روش برای شرکتهایی مناسب است که میخواهند پروژه مشخصی را اجرا کرده یا در مناقصات دولتی شرکت کنند
ویژگیها:
- مالکیت ۱۰۰٪ خارجی مجاز است.
- معمولاً به قرارداد رسمی با یک نهاد دولتی نیاز دارد.
- فقط در چارچوب پروژه تعریفشده میتواند فعالیت کند.
مزایا:
- بدون نیاز به شریک عمانی.
- ورود سریع به بازار عمانی برای فعالیت محدود.
محدودیتها:
- فعالیت مستقل یا ورود به بازار آزاد بدون قرارداد دولتی مجاز نیست.
4. شرکت در مناطق آزاد عمان
عمان سه منطقه آزاد مهم دارد: صحار، صلاله و منطقه اقتصادی دوقم. ثبت شرکت در این مناطق مزایای مالیاتی و مالکیتی چشمگیری دارد.
ویژگیها:
- مالکیت ۱۰۰٪ خارجی مجاز است.
- معافیت از مالیات بر درآمد برای ۱۰ تا ۱۵ سال (قابل تمدید).
- فرآیند ثبت سادهتر و سریعتر نسبت به سایر نقاط کشور.
مناسب برای: تولید، صادرات، واردات و خدمات لجستیکی.
مزایا:
- زیرساختهای صنعتی پیشرفته.
- دسترسی به بنادر استراتژیک.
- جذب نیروی کار خارجی با محدودیت کمتر.
5. شرکت تکمالک (Sole Proprietorship)
در این نوع شرکت، تنها یک نفر مالک و مسئول کلیه امور و تعهدات شرکت است.
ویژگیها:
- معمولاً فقط برای شهروندان عمانی یا شورای همکاری خلیج فارس مجاز است.
- در برخی حوزهها با اخذ مجوزهای خاص، ممکن است فرد خارجی با شریک محلی این ساختار را راهاندازی کند.
محدودیتها:
- مسئولیت نامحدود مالک.
- دسترسی محدود به تسهیلات بانکی و دولتی نسبت به سایر ساختارها.
6. مشارکت (Joint Venture)
نوعی توافق غیررسمی بین دو یا چند طرف برای اجرای پروژهای خاص در عمان.
ویژگیها:
- معمولاً ثبت رسمی ندارد.
- شرکا مسئولیت فعالیتهای مشترک را به عهده میگیرند.
مناسب برای: شرکتهایی که پروژهای خاص در عمان اجرا میکنند و نیاز به همکاری محلی دارند.
بخش سوم: مزایای ثبت شرکت در عمان
ثبت شرکت در عمان مزایای متعددی برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی دارد که برخی از این مزایا در مقایسه با سایر کشورهای منطقه بسیار چشمگیر هستند. در این بخش، به مهمترین دلایلی که عمان را به مقصدی جذاب برای تأسیس کسبوکار تبدیل کردهاند، خواهیم پرداخت.
1. مالکیت ۱۰۰ درصدی خارجی در بسیاری از بخشها
یکی از مهمترین مزایای رقابتی عمان نسبت به سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس، امکان مالکیت کامل خارجی است. پیش از سال ۲۰۲۰، سرمایهگذاران خارجی مجبور بودند حداقل ۳۰٪ از سهام شرکت را به شریک عمانی اختصاص دهند. اما با اصلاح قانون سرمایهگذاری خارجی، در بسیاری از حوزههای اقتصادی، امکان ثبت شرکت بدون شریک محلی فراهم شده است.
2. ثبات سیاسی و اقتصادی
عمان یکی از باثباتترین کشورهای منطقه خاورمیانه از نظر سیاسی و اقتصادی است. نبود تنشهای داخلی و روابط بینالمللی متوازن، محیطی امن و پیشبینیپذیر برای فعالیتهای تجاری فراهم کرده است. این ویژگی برای کسبوکارهای بلندمدت بسیار حیاتی است.
3. موقعیت جغرافیایی استراتژیک
قرارگیری عمان در تقاطع سه قاره آسیا، آفریقا و اروپا و نزدیکی به بازارهای مهم منطقهای مانند هند، ایران، عربستان و کشورهای شرق آفریقا، این کشور را به یک پل ارتباطی مهم برای تجارت جهانی تبدیل کرده است. بنادر استراتژیک مانند صحار، صلاله و دوقم نقش مهمی در لجستیک منطقه ایفا میکنند.
4. دسترسی به مناطق آزاد با معافیتهای جذاب
عمان دارای چندین منطقه آزاد تجاری مهم از جمله منطقه آزاد صلاله، منطقه آزاد صحار و منطقه ویژه اقتصادی دوقم است. شرکتهایی که در این مناطق ثبت میشوند، میتوانند از معافیت مالیاتی تا ۱۵ سال، معافیت از محدودیت مالکیت خارجی، کاهش هزینههای گمرکی و زیرساختهای پیشرفته بهرهمند شوند.
5. معافیتها و مشوقهای مالیاتی
عمان یکی از کشورهایی است که نرخ مالیات بر درآمد شرکتها در آن نسبتاً پایین است (۱۵٪ برای بیشتر شرکتها). همچنین برخی از صنایع خاص و شرکتهای مستقر در مناطق آزاد از مالیات معاف هستند. علاوه بر این، تا سال مالیات بر ارزش افزوده) بود و این مالیات تازه در حال پیادهسازی تدریجی است. ۲۰۲۱ سیستم مالیاتی بدون
6. سادهسازی فرآیندهای ثبت شرکت
دولت عمان در سالهای اخیر تلاش زیادی برای تسهیل فرآیندهای اداری کرده است. از جمله راهاندازی پلتفرم «Invest Easy» برای ثبت شرکت بهصورت آنلاین، کاهش زمان بررسی پروندهها، و کاهش تعداد مجوزهای موردنیاز برای شروع فعالیت. این اصلاحات باعث کاهش هزینه و زمان ورود به بازار عمان شدهاند.
7. زبان انگلیسی بهعنوان زبان رسمی تجارت
اگرچه زبان رسمی عمان عربی است، اما زبان انگلیسی بهطور گسترده در فضای کسبوکار مورد استفاده قرار میگیرد. اکثر اسناد حقوقی، قراردادها، و مکاتبات تجاری به زبان انگلیسی پذیرفته میشوند. این موضوع برای سرمایهگذاران بینالمللی مزیت بزرگی به شمار میرود.
8. نیروی کار متنوع و سیاستهای مهاجرتی منعطف
عمان دارای نیروی کار تحصیلکرده داخلی و همچنین دسترسی به کارگران خارجی بهویژه از کشورهای جنوب آسیا است. در برخی بخشها، دولت عمان سیاستهایی برای جایگزینی نیروی عمانی با خارجی دارد (عمانیزه کردن)، اما این موضوع در مناطق آزاد و پروژههای تخصصی با محدودیت کمتری اجرا میشود.
9. امنیت بالا و کیفیت زندگی مناسب
عمان یکی از امنترین کشورهای جهان است که نرخ جرم و جنایت در آن بسیار پایین است. کیفیت زندگی، آرامش اجتماعی، خدمات بهداشتی مناسب و آموزش بینالمللی، این کشور را برای خانوادهها و سرمایهگذاران خارجی گزینهای مناسب میسازد.
10. تسهیلات بانکی و دسترسی به منابع مالی
بانکهای عمان، چه داخلی و چه شعب بینالمللی، تسهیلات متنوعی برای کسبوکارها فراهم میکنند. افتتاح حساب بانکی تجاری، انتقال پول، اعتبار اسنادی و سایر خدمات مالی نسبتاً آسان و قابلدسترس است، بهویژه اگر شرکت بهدرستی ثبت شده باشد.
در مجموع، این مزایا باعث شدهاند که ثبت شرکت در عمان نه تنها از دیدگاه حقوقی و مالی مقرونبهصرفه باشد، بلکه بهعنوان یک گزینه استراتژیک برای توسعه کسبوکار در منطقه نیز تلقی شود.
بخش چهارم: پیشنیازها و مدارک لازم برای ثبت شرکت در عمان
برای ثبت قانونی و موفق یک شرکت در کشور عمان، نیاز به فراهم کردن مجموعهای از مدارک و رعایت برخی شرایط قانونی و اداری است. آشنایی دقیق با این پیشنیازها به شما کمک میکند تا فرآیند ثبت شرکت بدون تأخیر یا مشکل پیش برود. در این بخش به مدارک ضروری، الزامات اولیه و شرایط قانونی موردنیاز اشاره میکنیم.
1. انتخاب نوع ساختار شرکتی مناسب
قبل از هر اقدام، باید نوع شرکت مورد نظر خود را انتخاب کنید. نوع شرکت تأثیر مستقیم بر میزان سرمایه اولیه، نیاز به شریک محلی، مدارک مورد نیاز و حتی مالیات دارد. بهعنوان مثال، مدارک ثبت یک شرکت LLC با مدارک مورد نیاز برای ثبت شعبه شرکت خارجی تفاوت دارد.
2. رزرو نام تجاری شرکت (Trade Name Reservation)
برای ثبت شرکت، باید یک نام تجاری منحصربهفرد انتخاب کنید که قبلاً ثبت نشده باشد و با قوانین وزارت بازرگانی و صنعت عمان (MOCI) مطابقت داشته باشد. نام تجاری میتواند به عربی یا انگلیسی باشد اما باید معنادار، غیر توهینآمیز و قانونی باشد.
3. گذرنامه و اسناد هویتی سهامداران و مدیران
کلیه سرمایهگذاران خارجی و عمانی موظف به ارائه مدارک شناسایی معتبر هستند. این مدارک معمولاً شامل موارد زیر است:
- کپی گذرنامه معتبر (برای افراد خارجی)
- کارت اقامت یا شناسنامه عمانی (برای شهروندان عمانی)
- عکس پرسنلی
- فرم امضا شده توسط متقاضی
در صورتی که مدیر شرکت فرد دیگری غیر از سهامدار اصلی باشد، مدارک هویتی و گواهی صلاحیت او نیز باید ارائه شود.
4. طرح توجیهی یا توضیح مختصر از حوزه فعالیت شرکت
در برخی موارد، خصوصاً برای فعالیتهای تخصصی، از شما خواسته میشود یک طرح توجیهی مختصر یا توضیح در مورد فعالیتها، اهداف، بازار هدف و مدل درآمدی شرکت ارائه دهید.
5. تعیین آدرس شرکت و اجارهنامه رسمی
برای ثبت شرکت، باید یک آدرس فیزیکی معتبر در عمان داشته باشید. در بسیاری از موارد، ارائه اجارهنامه رسمی دفتر یا مکان شرکت الزامی است. در مناطق آزاد معمولاً شرکتها میتوانند از دفترهای مجازی یا دفاتر مشترک (shared offices) نیز استفاده کنند.
6. تعیین سرمایه اولیه شرکت
بر اساس نوع ساختار شرکت، حداقل سرمایه اولیه متفاوت است. برای شرکتهای با مسئولیت محدود، سرمایه معمولاً از ۲۰٬۰۰۰ ریال عمانی شروع میشود، اما برای شرکتهای سهامی عام یا پروژههای بزرگ ممکن است این عدد بالاتر باشد.
در بسیاری از موارد نیازی به واریز کامل سرمایه در زمان ثبت نیست، اما باید در اساسنامه شرکت ذکر شود.
7. اخذ تأییدیه از نهادهای مرتبط
بسته به نوع فعالیت شرکت، ممکن است نیاز به مجوز یا تأییدیه خاص از وزارتخانهها یا سازمانهای مرتبط داشته باشید. برای مثال:
- شرکتهای حوزه سلامت: مجوز از وزارت بهداشت
- شرکتهای آموزشی: مجوز از وزارت آموزش
- شرکتهای صنعتی: تأییدیه از سازمان توسعه صنعتی یا منطقه آزاد
8. تهیه اساسنامه و سند تأسیس شرکت
باید اساسنامه (Memorandum of Association) و قرارداد تأسیس شرکت مطابق با قوانین عمان تهیه و توسط همه شرکا امضا شود. این اسناد باید شامل:
- نام شرکت
- موضوع فعالیت
- نام و مشخصات شرکا
- میزان سهم هر شریک
- مدت فعالیت شرکت
- نحوه توزیع سود و زیان
- نحوه تصمیمگیری در شرکت
9. انتخاب حسابدار و ثبت در اداره مالیات
پس از ثبت، شرکت موظف است در اداره مالیات عمان ثبتنام کند. همچنین برای ارسال گزارشهای مالی سالانه، شرکت باید از خدمات یک حسابدار رسمی (Auditor) استفاده کند. اگر گردش مالی شرکت بالا باشد، حسابرسی رسمی الزامی است.
10. ثبت نام در اتاق بازرگانی عمان
تمام شرکتهای تجاری موظفاند در اتاق بازرگانی و صنعت عمان (OCCI) عضو شوند. این عضویت شامل پرداخت حق عضویت سالانه و دریافت کارت بازرگانی است که برای فعالیت رسمی و شرکت در نمایشگاهها یا واردات/صادرات ضروری است.
بخش پنجم: مراحل گامبهگام ثبت شرکت در عمان
فرآیند ثبت شرکت در عمان با وجود اصلاحات اداری و زیرساختهای دیجیتال در سالهای اخیر، همچنان نیازمند طی چند مرحله مشخص و دقیق است.
مرحله ۱: انتخاب نوع شرکت و حوزه فعالیت
پیش از هر اقدامی، باید ساختار حقوقی مناسب (LLC، شعبه، شرکت منطقه آزاد و …) و حوزه فعالیت شرکت خود را مشخص کنید. این انتخاب بر تعیین مدارک، حداقل سرمایه، نیاز به شریک محلی و مجوزهای بعدی تأثیر مستقیم دارد.
مرحله ۲: رزرو نام تجاری (Trade Name)
از طریق سامانه آنلاین Invest Easy یا مراجعه به وزارت بازرگانی و صنعت عمان (MOCI) باید نام تجاری شرکت خود را رزرو کنید. این نام باید
- تکراری نباشد
- با حوزه فعالیت مرتبط باشد
- فاقد واژههای ممنوعه یا حساس سیاسی، مذهبی یا توهینآمیز باشد
رزرو نام تجاری معمولاً ظرف چند روز انجام میشود
مرحله ۳: ارائه مدارک و دریافت تأیید اولیه
در این مرحله باید مدارک شناسایی شرکا، فرمهای ثبت شرکت، مجوز فعالیت پیشنهادی، و اجارهنامه دفتر را ارائه کنید. در صورت تأیید، مجوز اولیه برای ادامه مراحل صادر خواهد شد.
مرحله ۴: تدوین و امضای اساسنامه شرکت
بر اساس ساختار شرکت، اساسنامه (MOA – Memorandum of Association) باید تنظیم شود. این سند باید بهصورت رسمی امضا شده و در صورت نیاز توسط دفتر اسناد رسمی (Notary Public) تایید شود
مرحله ۵: اخذ مجوز فعالیت (Commercial Registration – CR)
پس از بررسی کامل مدارک و تایید وزارت بازرگانی، گواهی ثبت تجاری (CR) برای شرکت صادر میشود. این مجوز اصلیترین سند رسمی فعالیت شرکت است و بدون آن امکان عقد قرارداد یا افتتاح حساب بانکی وجود ندارد.
مرحله ۶: ثبت در اتاق بازرگانی و صنعت عمان (OCCI)
شرکتها باید عضو اتاق بازرگانی شوند و کارت بازرگانی دریافت کنند. این کارت برای واردات، صادرات، حضور در نمایشگاهها و تعامل با نهادهای دولتی ضروری است.
مرحله ۷: افتتاح حساب بانکی شرکتی
با ارائه CR، کارت بازرگانی، اساسنامه و مدارک شناسایی، میتوان در یکی از بانکهای عمان حساب شرکتی افتتاح کرد. بیشتر بانکها ممکن است مدارکی مانند نامه معرفی از اتاق بازرگانی، فهرست مدیران، و هدف از افتتاح حساب را نیز درخواست کنند.
مرحله ۸: ثبت مالیاتی و دریافت شماره مالیاتی (Tax Card)
کلیه شرکتها باید در اداره مالیات عمان ثبتنام کرده و کارت مالیاتی دریافت کنند. حتی شرکتهایی که در مناطق آزاد فعالیت دارند نیز ملزم به ثبت هستند، هرچند ممکن است مشمول مالیات نباشند.
مرحله ۹: اخذ مجوزهای تخصصی (در صورت نیاز)
در صورتی که حوزه فعالیت شرکت مشمول قوانین خاص باشد (مانند داروسازی، آموزش، ساختوساز یا IT)، باید مجوزهای جداگانه از نهادهای مربوطه مانند وزارت بهداشت، وزارت آموزش، یا نهادهای فنی اخذ شود.
مرحله ۱۰: استخدام نیروی انسانی و ثبت در بیمه اجتماعی
پس از آغاز فعالیت، شرکت باید پرسنل عمانی یا خارجی را استخدام کرده و در سیستم بیمه اجتماعی (Public Authority for Social Insurance) ثبت کند. همچنین برای نیروی کار خارجی، باید درخواست ویزا و مجوز کار .(Labor Clearance) ارائه شود
مرحله ۱۱: آمادهسازی دفاتر، حسابداری و زیرساختها
پس از ثبت رسمی، شرکت باید فضای کاری مناسب آماده کرده و سیستمهای حسابداری، نرمافزارهای مالی، دفاتر قانونی و گزارشدهی را تنظیم کند. این کار به تطابق شرکت با مقررات گزارشگیری مالیاتی و حسابرسی کمک میکند.
مرحله ۱۲: آغاز فعالیت رسمی و بازاریابی
اکنون شرکت شما بهطور کامل ثبت شده و آماده آغاز فعالیت است. این مرحله شامل راهاندازی وبسایت، دریافت نمادها و مجوزهای تبلیغاتی، ورود به شبکههای تجاری، و شروع جذب مشتری است.
بخش ششم: مناطق آزاد عمان و شرایط ثبت شرکت در آنها
عمان با راهاندازی مناطق آزاد تجاری در نقاط استراتژیک کشور، بستری بسیار جذاب برای سرمایهگذاری خارجی، صادرات، تولید و خدمات لجستیکی فراهم کرده است. ثبت شرکت در این مناطق نهتنها فرآیند سادهتری نسبت به سایر مناطق دارد، بلکه شامل مشوقهای متعددی از جمله معافیتهای مالیاتی، مالکیت ۱۰۰ درصدی خارجی و دسترسی آسان به بنادر و زیرساختهای مدرن است.
در ادامه، مهمترین مناطق آزاد عمان و ویژگیهای کلیدی هرکدام را بررسی میکنیم:
1. منطقه آزاد صحار (Sohar Free Zone)
موقعیت: در شمال عمان، نزدیک به بندر صحار و مرز امارات
ویژگیها:
- دسترسی مستقیم به بندر استراتژیک صحار
- مالکیت کامل خارجی بدون نیاز به شریک عمانی
- معافیت از مالیات بر درآمد تا ۲۵ سال (قابل تمدید)
- معافیت کامل از مالیات بر واردات و صادرات
- صدور مجوز سریع و ساده
- زیرساختهای مناسب برای صنایع سنگین، پتروشیمی، فلزات، لجستیک و غذا
مناسب برای: شرکتهای تولیدی، وارداتی/صادراتی، بستهبندی، لجستیک و خدمات بینالمللی
2. منطقه آزاد صلاله (Salalah Free Zone)
موقعیت: جنوب عمان، مجاور بندر عمیق آب صلاله در دریای عرب
ویژگیها:
- معافیت مالیاتی تا ۳۰ سال (قابل تمدید)
- مالکیت ۱۰۰ درصدی خارجی
- نزدیکی به بازار شرق آفریقا و هند
- خدمات گمرکی سریع و ساده
- تأمین برق، آب و گاز با تعرفههای رقابتی
- زیرساختهای مناسب برای صنایع سبک، بستهبندی، مونتاژ و مواد غذایی
مناسب برای: شرکتهای صادراتمحور، صنایع دارویی، مونتاژ، تجارت دریایی و شرکتهای منطقهای
3. منطقه ویژه اقتصادی دوقم (Duqm SEZ – Special Economic Zone)
موقعیت: شرق عمان، در امتداد دریای عرب
ویژگیها:
- بزرگترین منطقه ویژه اقتصادی عمان
- طراحیشده برای تبدیل شدن به یک قطب صنعتی، حملونقل دریایی، انرژی و گردشگری
- دسترسی مستقیم به بندر دوقم، فرودگاه، و راهآهن در حال احداث
- معافیت مالیاتی تا ۳۰ سال (قابل تمدید)
- مالکیت ۱۰۰٪ خارجی
- معافیت کامل از مالیات گمرکی
- خدمات «پنجره واحد» برای تسریع فرآیندها
مناسب برای: شرکتهای نفت و گاز، خدمات دریایی، ساختوساز، توریسم، لجستیک و صنایع سنگین
4. منطقه آزاد المزیونه (Al Mazyunah Free Zone)
موقعیت: مرز عمان و یمن
ویژگیها:
- طراحیشده برای تسهیل تجارت با یمن و شرق آفریقا
- مالکیت کامل خارجی
- معافیت کامل از مالیات و عوارض گمرکی
- نیروی کار یمنی بدون نیاز به ویزا
- حمایت از فعالیتهای تجاری مرزی
مناسب برای: تجارت مرزی، انبارداری، توزیع کالا، و صادرات به یمن و آفریقا
مزایای ثبت شرکت در مناطق آزاد عمان:
- مالکیت ۱۰۰٪ خارجی: نیازی به شریک محلی وجود ندارد.
- معافیت مالیاتی: در بیشتر مناطق بین ۱۰ تا ۳۰ سال معافیت کامل از مالیات بر درآمد، مالیات بر واردات و صادرات.
- پروسه ساده و سریع ثبت شرکت: استفاده از پنجره واحد برای کاهش بوروکراسی.
- زیرساختهای توسعهیافته: دسترسی به بنادر، فرودگاهها، نیرو، گاز، و ارتباطات پیشرفته.
- نیروی کار ارزان و دسترسی منطقهای: نزدیکی به بازارهای خاورمیانه، آسیا و آفریقا.
بخش هفتم: نکات مالی و مالیاتی ثبت شرکت در عمان
درک دقیق از قوانین مالیاتی، الزامات حسابداری، و هزینههای مرتبط با ثبت و نگهداری شرکت در عمان، برای هر سرمایهگذار و کارآفرینی ضروری است. عمان بهعنوان کشوری با نظام مالیاتی ساده و در عین حال شفاف، تلاش دارد با ارائه معافیتها و نرخهای رقابتی، زمینه رشد کسبوکارهای داخلی و خارجی را فراهم کند. در این بخش به مهمترین نکات مالی و مالیاتی که باید پیش از ثبت شرکت بدانید، میپردازیم.
1. نرخ مالیات بر درآمد شرکتها
نرخ استاندارد مالیات بر درآمد در عمان برای اکثر شرکتها ۱۵٪ است. این مالیات به سود خالص سالیانه شرکتها اعمال میشود. البته برای برخی از شرکتهای کوچک با درآمد سالانه کمتر از ۱۰۰٬۰۰۰ ریال عمانی، معافیتها یا نرخهای کاهشی در نظر گرفته شده است.
2. معافیتهای مالیاتی مناطق آزاد
شرکتهایی که در مناطق آزاد عمان (مانند صلاله، صحار یا دوقم) ثبت میشوند، از معافیت مالیاتی بلندمدت برخوردارند. این معافیتها میتواند شامل:
- معافیت از مالیات بر درآمد تا ۳۰ سال
- معافیت کامل از مالیات بر واردات و صادرات
- تمدیدپذیر بودن معافیتها بر اساس عملکرد شرکت
3. مالیات بر ارزش افزوده (VAT)
عمان از سال ۲۰۲۱ مالیات بر ارزش افزوده (VAT) را با نرخ ۵٪ اجرا کرده است. این مالیات بر اکثر کالاها و خدمات داخلی اعمال میشود. کلیه شرکتهایی که گردش مالی سالانه آنها از یک حد مشخص (مثلاً ۳۸٬۵۰۰ ریال عمانی) بیشتر باشد، ملزم به ثبتنام در سیستم VAT و گزارشدهی ماهیانه یا فصلی هستند.
استثناها: برخی کالاها و خدمات مانند دارو، خدمات آموزشی، و صادرات، ممکن است از پرداخت VAT معاف باشند.
4. پرداخت بیمه اجتماعی
شرکتهایی که نیروی کار عمانی استخدام میکنند، موظفاند سهم بیمه اجتماعی را ماهانه پرداخت کنند. این سهم معمولاً بهصورت مشارکتی بین کارفرما و کارمند پرداخت میشود (بهطور معمول ۱۰.۵٪ توسط کارفرما).
برای کارکنان خارجی، شرکت موظف به اخذ مجوز کار و اقامت است اما الزامی برای بیمه اجتماعی وجود ندارد (مگر در موارد خاص).
5. الزامات حسابداری و حسابرسی
تمام شرکتهای ثبتشده در عمان موظفاند حسابهای سالیانه خود را نگهداری کنند و در صورت عبور از سقف مشخصی در درآمد یا سرمایه، باید حسابرسی مالی سالانه انجام دهند.
مدارک مورد نیاز:
- دفاتر رسمی حسابداری
- صورتهای مالی (ترازنامه، صورت سود و زیان)
- اظهارنامه مالیاتی سالانه
مهلت ارائه گزارشها: معمولاً تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی باید اظهارنامه مالیاتی و صورتهای مالی ارسال شود.
6. هزینههای دولتی ثبت و تمدید شرکت
- هزینه ثبت اولیه شرکت (بسته به نوع شرکت): بین ۱٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰ ریال عمانی
- هزینه صدور CR: حدود ۱۰۰ ریال عمانی
- هزینه تمدید سالانه CR و کارت بازرگانی: حدود ۱۵۰ تا ۵۰۰ ریال بسته به نوع فعالیت
- هزینههای دفاتر حقوقی، مشاور مالیاتی و مترجم رسمی (در صورت نیاز): متغیر
7. افتتاح حساب بانکی تجاری
برای انجام تراکنشهای مالی قانونی، شرکتها باید حساب بانکی رسمی در یکی از بانکهای عمان افتتاح کنند. افتتاح حساب مستلزم ارائه مدارکی مانند:
- گواهی ثبت شرکت (CR)
- اساسنامه شرکت
- کارت بازرگانی
- مدارک هویتی مدیران
- نامه معرفی از اتاق بازرگانی (در برخی موارد)
برخی بانکها ممکن است حداقل موجودی اولیه (مثلاً ۵۰۰ یا ۱٬۰۰۰ ریال) برای افتتاح حساب درخواست کنند.
8. تعهدات مالیاتی برای شرکتهای خارجی
اگر شرکت خارجی تنها شعبهای در عمان داشته باشد، تنها درآمد حاصل از فعالیت در عمان مشمول مالیات خواهد بود. همچنین، شرکتهای خارجی باید مالیات کسرشده در منبع (Withholding Tax) را بر خدمات خاصی مانند بهره، اجاره یا حق امتیاز در نظر بگیرند (نرخ معمول: ۱۰٪).
9. گزارشدهی و جریمهها
در صورت عدم ارسال گزارشهای مالیاتی در موعد مقرر، جریمههایی برای شرکت در نظر گرفته میشود. همچنین، تخلف در ثبت صحیح VAT یا تاخیر در پرداخت آن نیز با جریمههای سنگین همراه است.
10. دسترسی به خدمات مالی و سرمایهگذاری
بانکهای عمان و نهادهای مالی، خدماتی مانند وام تجاری، اعتبارات اسنادی (LC)، گارانتی بانکی و فینتکها را در اختیار شرکتها
بخش هشتم: هزینههای ثبت شرکت در عمان
یکی از مهمترین فاکتورها در تصمیمگیری برای ثبت شرکت، برآورد دقیق هزینهها و بودجهبندی مناسب است. هزینههای ثبت شرکت در عمان شامل بخشهای مختلفی است که در این بخش به آنها اشاره خواهیم کرد.
1. هزینه ثبت رسمی شرکت
- هزینه ثبت شرکت در وزارت بازرگانی و صنعت عمان بسته به نوع شرکت متفاوت است.
- برای شرکتهای با مسئولیت محدود (LLC)، هزینه ثبت اولیه معمولاً بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ ریال عمانی است.
- شرکتهای سهامی خاص و عام هزینههای بالاتری دارند که ممکن است تا چند هزار ریال عمانی برسد.
- ثبت شرکت در مناطق آزاد هزینه کمتری دارد و گاهی تا ۵۰٪ کمتر از هزینههای مناطق عادی است.
2. هزینه رزرو نام تجاری
- هزینه رزرو نام تجاری معمولا بین ۵۰ تا ۱۰۰ ریال عمانی است.
- نام تجاری باید از قبل تایید شود تا در مراحل ثبت دچار مشکل نشوید.
3. هزینه اجاره دفتر و مکان تجاری
- اجاره دفتر کار یا فضای اداری بسته به موقعیت مکانی و اندازه دفتر متغیر است.
- در مناطق آزاد میتوانید از دفاتر مجازی و اشتراکی با هزینه کمتر استفاده کنید.
- معمولاً حداقل هزینه اجاره دفتر در عمان از ۳۰۰۰ ریال عمانی سالیانه شروع میشود.
4. هزینه مشاوران حقوقی و ثبتی
- استفاده از خدمات وکلای ثبت شرکت و مشاوران حقوقی در عمان به خصوص برای شرکتهای خارجی توصیه میشود.
- هزینه این خدمات بر اساس حجم کار و تخصص بین ۵۰۰ تا ۵۰۰۰ ریال عمانی متغیر است.
5. هزینه عضویت در اتاق بازرگانی عمان
- هزینه سالانه عضویت در اتاق بازرگانی و صنعت عمان (OCCI) حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ ریال عمانی است.
- این عضویت برای فعالیت رسمی شرکت الزامی است.
6. هزینههای مالیاتی و بیمه
- شرکتها ملزم به پرداخت حق بیمه اجتماعی برای کارکنان عمانی هستند که معمولاً درصدی از حقوق پرداختی است.
- در مناطق آزاد، معافیتهای مالیاتی تا چندین سال وجود دارد که هزینه کلی را کاهش میدهد.
7. هزینه افتتاح حساب بانکی و خدمات بانکی
- برخی بانکها برای افتتاح حساب تجاری هزینههای اولیه دریافت میکنند.
- هزینه خدمات بانکی مانند انتقال وجه بینالمللی، چک و دریافت کارتهای اعتباری نیز باید لحاظ شود.
نکات مهم درباره هزینهها:
- هزینهها بسته به نوع شرکت، محل ثبت و حوزه فعالیت میتواند متغیر باشد.
- مشورت با متخصصان ثبتی و مالی پیش از شروع فرآیند به کاهش هزینهها و زمان کمک میکند.
- برنامهریزی مالی دقیق برای پوشش هزینههای غیرمنتظره ضروری است.
بخش نهم: چالشها و راهحلهای ثبت شرکت در عمان
با وجود تمام مزایا و تسهیلاتی که برای ثبت شرکت در عمان وجود دارد، سرمایهگذاران و کارآفرینان ممکن است با برخی چالشها مواجه شوند. آگاهی از این چالشها و آشنایی با راهکارهای مقابله با آنها، کلید موفقیت در ورود به بازار عمان است.
1. چالش: قوانین و مقررات متغیر
قوانین ثبت شرکت و مالکیت خارجی در عمان در سالهای اخیر دستخوش تغییراتی شدهاند. گاهی اوقات تغییرات سریع قوانین باعث سردرگمی متقاضیان میشود.
راهحل:
بهروز نگه داشتن اطلاعات از طریق منابع رسمی وزارت بازرگانی عمان و مشورت با وکلای مجرب و شرکتهای مشاورهای معتبر.
2. چالش: نیاز به شریک عمانی در برخی حوزهها
در بعضی فعالیتها، علیرغم اصلاحات، الزام به داشتن شریک عمانی یا نماینده محلی وجود دارد.
راهحل:
شناسایی دقیق حوزه فعالیت و قوانین مربوطه پیش از ثبت شرکت و در صورت نیاز، پیدا کردن شریک عمانی مطمئن از طریق شبکههای تجاری یا شرکتهای مشاوره.
3. چالش: بوروکراسی اداری و زمانبر بودن برخی مراحل
اگرچه فرآیندها به سمت دیجیتال شدن پیش میرود، اما هنوز برخی مراحل ممکن است زمانبر و نیازمند مراجعه حضوری باشد.
راهحل:
استفاده از خدمات شرکتهای تخصصی ثبت شرکت و نمایندگیهای قانونی برای تسریع امور و پیگیری مستمر.
4. چالش: زبان و تفاوتهای فرهنگی
زبان رسمی عربی است و درک تفاوتهای فرهنگی در تجارت اهمیت دارد.
راهحل:
استخدام نیروی محلی یا مشاوران بومی که با فرهنگ کسبوکار عمان آشنا باشند و بر زبان عربی و انگلیسی تسلط داشته باشند.
5. چالش: هزینههای پنهان و غیرمنتظره
ممکن است هزینههایی در طول فرآیند ثبت یا پس از آن بوجود آید که پیشبینی نشده باشد.
راهحل:
بودجهبندی دقیق، گرفتن پیشفاکتور از شرکتهای مشاوره و در نظر گرفتن بودجه اضافی برای هزینههای جانبی.
6. چالش: رعایت قوانین نیروی کار و مهاجرت
استخدام نیروی کار خارجی و دریافت مجوزهای کار و اقامت ممکن است پیچیدگیهایی داشته باشد.
راهحل:
همکاری با شرکتهای خدمات مهاجرتی و منابع انسانی محلی برای تسهیل اخذ ویزا و مجوزهای لازم.
7. چالش: گزارشدهی مالی و حسابرسی
برخی شرکتها ملزم به ارائه گزارشهای مالی دقیق و حسابرسی شده هستند که ممکن است برای برخی کارآفرینان پیچیده باشد.
راهحل:
استخدام حسابدار رسمی و استفاده از نرمافزارهای حسابداری معتبر و مطابقت با استانداردهای عمان.
بخش دهم: مقایسه ثبت شرکت در عمان و دبی و دیگر کشورهای منطقه
وقتی قصد دارید در منطقه خلیج فارس کسبوکار راهاندازی کنید، انتخاب کشور مناسب برای ثبت شرکت اهمیت زیادی دارد. عمان و دبی (امارات متحده عربی) دو مقصد محبوب سرمایهگذاری هستند که هر کدام ویژگیها، مزایا و چالشهای خاص خود را دارند. در این بخش به مقایسه اجمالی ثبت شرکت در عمان و دبی و همچنین اشارهای به دیگر کشورهای منطقه میپردازیم.
1. مالکیت شرکت
- عمان: امکان مالکیت ۱۰۰٪ خارجی در بسیاری از بخشها وجود دارد، بهخصوص در مناطق آزاد.
- دبی: در مناطق آزاد دبی (Free Zones)، مالکیت کامل خارجی ممکن است، اما در مناطق اصلی دبی (Mainland) الزام به شریک اماراتی با حداقل ۵۱٪ سهام وجود دارد (گرچه قوانین اخیراً کمی تسهیل شدهاند).
2. هزینههای ثبت و راهاندازی
- عمان: هزینههای ثبت و نگهداری شرکت معمولاً کمتر از دبی است. هزینه اجاره دفتر و هزینههای عملیاتی نیز بهطور کلی پایینتر است.
- دبی: هزینههای ثبت و اجاره دفتر، مخصوصاً در مناطق پرجمعیت و تجاری دبی، بالاتر است. هزینههای خدماتی و مالیاتی نیز ممکن است بیشتر باشد.
3. فرآیند ثبت شرکت
- عمان: فرآیندها به مرور ساده شده و بسیاری مراحل بهصورت آنلاین انجام میشوند. زمان ثبت شرکت معمولاً چند هفته است.
- دبی: ثبت شرکت در مناطق آزاد معمولاً سریع است، اما فرآیند ثبت در مناطق اصلی دبی ممکن است پیچیدهتر و زمانبرتر باشد.
4. معافیتهای مالیاتی
- عمان: معافیت مالیاتی بلندمدت در مناطق آزاد و نرخ مالیات نسبتا پایین (۱۵٪) در مناطق اصلی.
- دبی: نرخ مالیات شرکتها پایین یا صفر درصد است (البته در آینده ممکن است تغییراتی داشته باشد)، به خصوص در مناطق آزاد.
5. دسترسی به بازارها
- عمان: موقعیت جغرافیایی استراتژیک برای دسترسی به بازارهای جنوب خلیج فارس، شرق آفریقا و آسیای جنوبی.
- دبی: مرکز تجاری جهانی با دسترسی عالی به بازارهای خلیج فارس، اروپا و آسیا، زیرساختهای پیشرفته و شبکه حملونقل قوی.
6. زیرساختها و خدمات
- عمان: زیرساختهای در حال توسعه و بهبود، با تمرکز روی مناطق آزاد و بنادر.
- دبی: زیرساختهای بسیار پیشرفته، خدمات بانکی و مالی گسترده، مراکز نمایشگاهی بینالمللی و امکانات رفاهی عالی.
7. ثبات سیاسی و اجتماعی
- عمان: ثبات سیاسی و اجتماعی بالا، فضای کسبوکار امن و آرام.
- دبی: ثبات بالا و محیطی پویا و مدرن برای کسبوکار.
جمعبندی
- اگر به دنبال هزینههای پایینتر، مالکیت کامل خارجی و فضای باثبات هستید، عمان گزینه مناسبی است.
- اگر به دنبال زیرساختهای پیشرفته، بازار بزرگتر و خدمات بینالمللی میگردید، دبی انتخاب خوبی است.
